Thống kê lại các chính sách phát triển điện mặt trời mái nhà tính đến năm 2026

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng và cam kết giảm phát thải tại COP26. Điện mặt trời mái nhà đang trở thành giải pháp chiến lược. Đặc biệt, với sự ra đời của Nghị định 135/2024/NĐ-CP, thị trường đã chính thức bước sang giai đoạn mới – tập trung vào mô hình tự sản, tự tiêu thay vì đầu tư để bán điện như trước đây.

Bài viết dưới đây của Eblue Sun sẽ giúp bạn hiểu rõ toàn cảnh chính sách điện mặt trời mái nhà cập nhật 2026, từ pháp lý, cơ chế vận hành đến cơ hội đầu tư thực tế.

Toàn cảnh khung pháp lý điện mặt trời tại Việt Nam

Để bạn có một các nhìn khách quan và tổng thể về các chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời của nhà nước. Sau đây là một vài thống kê chi tiết:

Từ cơ chế FIT đến tự tiêu thụ

Chính sách điện mặt trời tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển:

• 2017 – 2019: Giai đoạn bùng nổ với Quyết định 11/2017/QĐ-TTg, áp dụng giá FIT 9,35 cent/kWh, thu hút làn sóng đầu tư mạnh mẽ.
• 2020: Quyết định 13/2020/QĐ-TTg tiếp tục duy trì cơ chế giá ưu đãi nhưng với điều kiện chặt chẽ hơn.
• 2021 – 2023: Thị trường chững lại do thiếu cơ chế giá mới.
• Từ 2024: Sự xuất hiện của Quy hoạch điện VIII và Nghị định 135 mở ra hướng đi mới: ưu tiên tự dùng, hạn chế bán điện thương mại.

Điểm cốt lõi: Nhà nước không còn khuyến khích đầu tư điện mặt trời chỉ để bán điện, mà tập trung vào hiệu quả sử dụng tại chỗ.

Vai trò của chính sách trong chuyển dịch năng lượng

Hệ thống pháp luật hiện nay đóng vai trò then chốt:

• Giảm phát thải: Góp phần thực hiện cam kết quốc tế về khí hậu
• Đảm bảo an ninh năng lượng: Giảm áp lực lên Tập đoàn Điện lực Việt Nam
• Ổn định lưới điện: Yêu cầu cao về kỹ thuật và kiểm soát công suất

Điện mặt trời mái nhà không chỉ là giải pháp tiết kiệm điện, mà còn là một phần của chiến lược năng lượng quốc gia.

Nghị định 135/2024/NĐ-CP – Bước ngoặt chính sách

Những điểm mới quan trọng

Nghị định 135/2024/NĐ-CP mang đến 3 thay đổi lớn:

Định nghĩa rõ “tự sản, tự tiêu”
Hệ thống điện được lắp trên mái nhà để phục vụ chính nhu cầu sử dụng của chủ đầu tư.

Được bán điện dư – nhưng có giới hạn

• Cho phép bán lên lưới tối đa 20% công suất lắp đặt
• Phần vượt mức có thể bị tính 0 đồng

Miễn giấy phép điện lực (một số trường hợp)
Giúp đơn giản hóa thủ tục cho hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ.

 Đối tượng áp dụng

Chính sách áp dụng rộng rãi:

• Hộ gia đình
• Doanh nghiệp sản xuất
• Nhà xưởng, khu công nghiệp
• Trung tâm thương mại, dịch vụ

Không áp dụng cho các dự án điện mặt trời quy mô lớn (solar farm) chuyên bán điện.

Cơ chế mua bán điện mới: Không còn “giá cố định”

Một thay đổi quan trọng là cơ chế giá điện:

• Giá mua điện dư không còn cố định (FIT)
• Được tính theo giá thị trường điện bình quân năm trước
• Hợp đồng mua bán điện có thời hạn tối đa 5 năm

Điều này giúp thị trường minh bạch hơn, nhưng cũng yêu cầu nhà đầu tư tính toán kỹ hiệu quả tài chính.

Điểm khác biệt so với giai đoạn trước

Tiêu chí	Trước 2020 (FIT)	Sau 2024
Mục tiêu đầu tư	Bán điện	Tự sử dụng
Giá điện	Cố định 20 năm	Theo thị trường
Lợi nhuận	Cao, ổn định	Phụ thuộc tự dùng
Quy mô	Phát triển ồ ạt	Kiểm soát theo quy hoạch

Kết luận: Hiệu quả phụ thuộc vào tỷ lệ tự tiêu thụ, không phải bán điện.

Tác động thực tế đến người dùng

Với hộ gia đình

• Giảm 30–70% tiền điện hàng tháng
• Tận dụng mái nhà nhàn rỗi
• Có thêm nguồn thu nhỏ từ điện dư

Phù hợp nhất với hộ dùng điện ban ngày (điều hòa, thiết bị điện nhiều).

Với doanh nghiệp

Đây là nhóm hưởng lợi lớn nhất:

• Giảm chi phí sản xuất dài hạn
• Chủ động nguồn điện
• Đáp ứng tiêu chuẩn “xanh hóa” xuất khẩu

Đặc biệt quan trọng với doanh nghiệp xuất khẩu sang EU, Mỹ.

Thời gian hoàn vốn

• Trung bình: 5 – 7 năm
• Có thể nhanh hơn nếu:
  • Tỷ lệ tự dùng cao
  • Giá điện tăng

Quy trình triển khai đúng pháp lý

Để lắp đặt hợp pháp, bạn cần:

Bước 1: Đăng ký công suất
Làm việc với Sở Công Thương địa phương

Bước 2: Thỏa thuận đấu nối
Làm việc với điện lực khu vực

Bước 3: Lắp đặt đạt chuẩn kỹ thuật

• Inverter thông minh
• Đảm bảo PCCC

Bước 4: Nghiệm thu & ký hợp đồng điện
Nếu có bán điện dư cho EVN

Những lưu ý quan trọng khi đầu tư

• Không nên lắp vượt quá nhu cầu sử dụng
• Ưu tiên hệ thống có lưu trữ (battery)
• Chọn đơn vị thi công uy tín
• Tính toán kỹ dòng tiền trước khi đầu tư

Sai lầm phổ biến: kỳ vọng kiếm tiền từ bán điện như giai đoạn FIT.

Xu hướng điện mặt trời 2026 – 2030

Theo định hướng của Quy hoạch điện VIII:

• Điện mặt trời mái nhà sẽ không giới hạn tiềm năng phát triển
• Tập trung vào tự tiêu + lưu trữ
• Kết hợp công nghệ AI, IoT, Smart Grid

Đây sẽ là xu hướng chủ đạo trong 5–10 năm tới.

Chính sách điện mặt trời mái nhà năm 2026 đã thay đổi hoàn toàn cách tiếp cận:

✔ Không còn “đầu tư để bán điện”
✔ Tập trung tối đa vào “tự dùng – tiết kiệm”
✔ Bán điện chỉ là phần phụ

Với hành lang pháp lý rõ ràng từ Nghị định 135/2024/NĐ-CP, đây là thời điểm مناسب để hộ gia đình và doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời một cách bài bản, bền vững và hiệu quả lâu dài.

Nếu bạn đang cân nhắc lắp điện mặt trời, Eblue Sun có thể giúp bạn khảo sát – thiết kế – tối ưu chi phí theo đúng chính sách mới nhất.

Thông tin liên hệ:
📍 Địa chỉ: Số 01, Ngõ 90/19 Khuất Duy Tiến, Thanh Xuân, Hà Nội
📞 Hotline: 0387 817 817